Xuồng ba lá văn hoá sông nước Nam Bộ

Email In PDF.
Qua các làng quê vùng sông nước Nam bộ, ở đâu cũng thấy xuồng ba lá trên dọc ngang kênh rạch. Từ nhiều đời nay, phương tiện chủ yếu để đi lại, làm ăn của người dân vùng sông nước Cửu Long Giang là ghe xuồng, mà chiếc xuồng ba lá mang nét đặc trưng rất độc đáo. Cư ngụ giữa vùng sông nước, dù nhà nghèo ít nhất cũng có một chiếc xuồng ba lá.
Xuồng ba lá được coi là phương tiện mang tính văn minh sông nước ở một vùng phù sa trẻ, xứ ruộng sình kinh ngập, mùa mưa lũ kéo dài tới 6 tháng mỗi năm.

Xưa, vùng đất sình lầy quanh năm ngập nước này đường bộ rất ít, kênh rạch thì dọc ngang. Kênh rạch đi vào tận trước cửa mỗi nhà. Mùa lũ và những đợt triều cường càng khó khăn cho người dân đi lại. Người dân vùng Đồng Tháp Mười còn nhớ câu hò quen thuộc: Dẫu xuồng ba lá lênh đênh/ Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi/ Anh ơi chớ ngại ngần chi/ Ngồi xuồng ba lá giữa kỳ nước lên. Nơi đây, tại các vùng làm ăn, cư trú, sinh hoạt của người dân hầu như quanh năm sình lầy, ngập nước, đường bộ khó bồi đắp và hiếm hoi, chỉ có xuồng ba lá làm phương tiện đi lại hữu dụng, phổ biến ở mọi vùng quê.

Từ nhà ra vườn cũng phải đi bằng xuồng. Hàng xóm đến với nhau cũng bằng xuồng. Ở những làng quê nghèo, thông dụng nhất vẫn là xuồng ba lá. Người ta gọi xuồng ba lá là đôi chân của người dân vùng sông nước Nam bộ. Và cũng như thế, còn gọi là "đi bằng tay", chỉ cần hai tay chèo xuồng là đi gần đi xa đều có xuồng nâng bước. Có những chàng trai, cô gái miệt vườn siêu nghệ, chỉ cần ngồi trên xuồng dùng hai bàn chân chèo xuồng ba lá, cho xuồng lướt nhẹ trên dòng nước trong xanh và thơ mộng. Nhà ai không sắm được xuồng ba lá, cứ như bị cột chân. Nghèo đến mấy, tối thiểu trong nhà cũng phải sắm được một chiếc xuồng ba lá.


Xuồng ba lá nguyên gốc ban đầu, theo chiều dọc chiếc xuồng, được đóng bằng ba mảnh ván phẳng, đẹp và chắc. Một mảnh rộng (to bản) hơn được dùng làm đáy xuồng, hay còn gọi là lồng xuồng. Hai mảnh hai bên làm mạn xuồng, địa phương gọi là be xuồng. Thế là ba lá. Có một nhà thơ đã viết: Chiếc xuồng ba lá quê ta/ Mảnh mai như chiếc lá đa giữa dòng/Liềm trăng sông nước cong cong/ Nhỏ nhoi mà vẫn ngược dòng lũ dâng…Riết rồi, theo bao thời cuộc và năm tháng, gỗ rừng ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, người đóng xuồng ba lá buộc phải nghĩ cách ghép nhiều mảnh ván lại, mới đóng được chiếc xuồng, cũng vẫn gọi xuồng ba lá. Công nghệ cao hiện nay, người ta còn làm ra xuồng bằng các loại vật liệu hợp kim và vật liệu hợp chất phi kim loại. Gần đây đã thấy trên kênh rạch có khá nhiều xuồng làm bằng vật liệu compozite.

Tuy làm bằng nhiều cách thức khác nhau, tác dụng của chiếc xuồng ba lá đối với người dân vùng sông nước Nam bộ vẫn nguyên giá trị, vẫn là truyền thống được kế thừa, vẫn giữ được nét độc đáo trong làm ăn và sinh hoạt của người dân nơi đây. Có một tờ báo đăng ảnh chiếc thuyền thúng trên sông, lại chú thích: "Trên sông nước Nam bộ". Như thế là nhầm lẫn với vùng ven biển miền Trung rồi. Nam bộ chỉ dùng xuồng ba lá, xuồng năm lá, không ai dùng thuyền thúng.


Nhiều người vẫn nhớ câu ca được cải biên từ một điệu lý: ... Nhà anh cách nhà em hai kinh một rạch / Anh ngó thấy em tóc dài buông hờ bà ba tím / Anh nghèo chưa sắm xuồng ba lá / Chẳng đành lội kinh dính sình sang bển gặp em / Thì mai anh sang nhà Năm Cua mượn xuồng ba lá / Đêm trăng hai đứa mình ... hò ơ .. mới thực đêm trăng ...Nay khắp vùng đồng bằng châu thổ Cửu Long Giang đã mở mang nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ, liên thôn, liên xã. Dọc theo hai bên bờ kênh nay cũng đường bộ, cầu bê tông, xe honđa, xe đạp chạy vèo vèo. Thế nhưng, trên kênh rạch, nhất là các bến đò, chợ nổi vẫn không thể vắng bóng xuồng ba lá. Du khách mọi miền đất nước và cả khách du lịch nước ngoài về với miền Tây Nam bộ có nhiều người muốn ngồi trên xuồng ba lá đi du ngoạn trên dòng kênh thanh bình, khỏa tay xuống dòng nước mát lành, hoặc trong đêm miệt vườn ngắm trăng soi dòng kênh lấp lánh. Khu du lịch Phù Sa (thành phố Cần Thơ) có dòng kênh dành cho du khách bơi xuồng ba lá, rất được du khách ưu chuộng. Hữu dụng là thế, thơ mộng là thế, đậm sắc miền quê là chiếc xuồng ba lá khắp các vùng Nam bộ. Một nét quê hương ai cũng lắng đọng nhớ thương, ai đi xa cũng nhớ về.

Vietbao (Theo: quehuongonline.vn)

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Album ảnh mới cập nhật

Trường Đại học Cần Thơ
Tết Giáp Ngọ 2014
Hoa Tết 2014 - Cần Thơ
Cần Thơ mờ sương - mùng 9 Tết 2014
Siêu thị Co.opMart: Sự kiện - khuyến mãi
KDL Hoa Súng

Nhà đất mới cập nhật

BÁN NHÀ ĐẤT,BÌNH MINH,CẦN THƠ,VĨNH LONG
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 160000000 | 25/10/2014
BÁN 1 NỀN NHÀ NGANG 6X25 KHU DÂN CƯ FƯỜNG ĐÔNG BÌNH THỊ XÃ BÌNH ...
Đất cần bán - Khác
Giá: 250000000 | 25/10/2014
bán 1 cặp nền ngang 9m6x23 khu dân cư Đông Bình,phía Binh Minh TX Vin ...
Đất cần bán - Khác
Giá: 480000000 | 25/10/2014
Bán 1 nền nhà khu tái định cư Đông Bình,ngang 4x15m giá 160 triệu ...
Đất cần bán - Khác
Giá: 160000000 | 25/10/2014
Bán 1 nền nhà ngang 4,2x20 đất thổ,khu dân cư Thu Loan,fường Thàn ...
Đất cần bán - Khác
Giá: 195000000 | 25/10/2014
Bán 1 nền nhà KDC Đông Bình 6x25m cách cầu Cần Thơ 300m,Binh Minh,V ...
Đất cần bán - Khác
Giá: 250000000 | 25/10/2014
BÁN 1 BIỆT THỰ NHÀ NGHỈ 9 phòng cách đường dẩn cầu Cần Thơ ...
Nhà cần bán - Khác
Giá: 2500000000 | 25/10/2014
BÁN 1 CĂN NHÀ HẺM 59 PHƯỜNG AN CƯ ĐƯỜNG SÔ VIẾT NGHỆ TỈNH,QU ...
Nhà cần bán - Ninh Kiều
Giá: 390000000 | 25/10/2014

Livecantho | Quán café Cần Thơ

article thumbnailTop quán café ở Cần Thơ được xem nhiều nhất (68250 lượt)

Livecantho xin giới thiệu top danh sách quán café ở Cần Thơ được xem nhiều nhất trên website Livecantho.com, thống k ...


article thumbnailNhững hình ảnh tại café Happy 4 (29248 lượt)

Cách đây vài ngày, tôi cùng các anh chị trong CLB Doanh nhân TP. Cần Thơ đến quán café Happy 4 thưởng thức café và ...


article thumbnailCafe Thủy Mộc (22892 lượt)

Loại hình: café sân vườn Địa chỉ: Đường 3/2 Q.Ninh Kiều TPCT (Đối diện cổng C ĐHCT) Đúng như  tên gọi "Th ...


article thumbnailCà phê Pha Lê - Cần Thơ (22029 lượt)

Địa chỉ: số 232 đường 3 Tháng 2, Q. Ninh Kiều, TPCT Những gì trong suốt người ta thường ví với pha lê. Có lẽ ...


article thumbnailCafé Hợp Phố (19043 lượt)

Loại hình: Nhà hàng - Café sân vườn Địa chỉ: Số 4-6, Đường Ngô Gia Tự, Q.Ninh Kiều, Tp.Cần Thơ Hợp Phố là  ...


article thumbnailCafe sách Phương Nam (18304 lượt)

Địa chỉ: 06 Đại lộ Hòa Bình, Q.Ninh Kiều, TP Cần Thơ Cafe sách Phương Nam là quán café sách đầu tiên của khu v ...


article thumbnailCafé Mộc (17778 lượt)

Địa chỉ: 47F Mậu Thân, Q.Ninh Kiều, TP Cần ThơCàng hiện đại, con người càng hướng đến các chuẩn mực của  ...


article thumbnailBi Coffee (16896 lượt)

Nằm giữa con đường nhỏ Trần Ngọc Quế nối liền giữa 30-4 và 3/2, Bi coffee là quán café mới và đã nhanh chóng ...


Ẩm thực Cần Thơ

article thumbnailNhững món đặc sản Cần Thơ được ưa thích (101970 lượt)

Livecantho xin giới thiệu Những món đặc sản Cần Thơ được ưa thích nhất trên  ...


article thumbnailCari gà nấu sữa tươi (30786 lượt)

Càri gà nấu với sữa tươi rất ngon, tuơng tự như nước dừa nhưng sữa có vị  ...


article thumbnailỐc nướng tiêu Cần Thơ (20223 lượt)

Bạn bè, khách quen xuống Cần Thơ tôi thường đãi ăn ốc nướng tiêu. Vài năm g ...


article thumbnailBánh tét lá cẩm - Đặc sản Cần Thơ (18442 lượt)

Ở Cần Thơ, bánh tét ngon nhất thuộc về gia tộc họ Huỳnh ở Bình Thuỷ. Con ch ...


article thumbnailBánh ướt Cây me (18344 lượt)

Địa chỉ: số 35, đường Đồng Khởi, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ.
Điện thoại:  ...


Cảm nhận Cần Thơ

article thumbnailChùm ảnh thành phố Cần Thơ ngập nước (5322 lượt)

Con nước năm nay lên cao hơn con nước năm trước. Từ những ngày cuối tháng 9, thành phố Cần Th ...


article thumbnailNHỚ CẦM THI GIANG (3812 lượt)

Cần Thơ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước đất rộng, người thưa. Gió quanh năm  ...


article thumbnailNhớ mùa ấu quê nhà (3235 lượt)

Hằng năm, cứ đến mùa nước nổi là đồng ruộng ở khu vực ĐBSCL lại ngập tràn ấu, một tron ...


article thumbnailMùa nước nổi, lại nói chuyện đánh bắt cá linh (2822 lượt)

Ngoài phù sa tưới mát những cánh đồng thêm màu mỡ, mùa nước lũ còn đem đến nguồn thuỷ sả ...


article thumbnailNgười mót nước nổi (2130 lượt)

 Năm nay mới gần cuối tháng 11 nước đã “chìm”. Mùa nước nổi năm ngoái kéo dài đến tháng ...


Du lịch đó đây

article thumbnailHành hương về núi Cấm (3533 lượt)

Chỉ cần 15 phút trên chiếc xe du lịch lữ hành An Giang, từ dưới chân núi Cấm,  ...


article thumbnailAn Giang: Những hình ảnh vô cùng thú vị tại “Lễ hội bẩn nhất Việt Nam” (3373 lượt)

Nhiều người vẫn nói vui rằng lễ hội đua bò Bảy Núi là lễ hội... bẩn nhất ...


article thumbnailTượng Phật khổng lồ trên ngọn núi cao 250 m (3156 lượt)

Bức tượng Phật di lặc cao 30 m nằm trên đỉnh ngọn núi cao 250 m so với mực nư ...


article thumbnailSóc Trăng đất cảng (2997 lượt)

Về vị trí địa lý, tỉnh Sóc Trăng giáp biển Đông ở phía đông và đông nam v ...


article thumbnailSôi động đua bò Bảy Núi (2862 lượt)

Nằm trong chương trình Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch vùng đồng bào Khmer ...