Xuồng ba lá văn hoá sông nước Nam Bộ

Qua các làng quê vùng sông nước Nam bộ, ở đâu cũng thấy xuồng ba lá trên dọc ngang kênh rạch. Từ nhiều đời nay, phương tiện chủ yếu để đi lại, làm ăn của người dân vùng sông nước Cửu Long Giang là ghe xuồng, mà chiếc xuồng ba lá mang nét đặc trưng rất độc đáo. Cư ngụ giữa vùng sông nước, dù nhà nghèo ít nhất cũng có một chiếc xuồng ba lá.
Xuồng ba lá được coi là phương tiện mang tính văn minh sông nước ở một vùng phù sa trẻ, xứ ruộng sình kinh ngập, mùa mưa lũ kéo dài tới 6 tháng mỗi năm.

Xưa, vùng đất sình lầy quanh năm ngập nước này đường bộ rất ít, kênh rạch thì dọc ngang. Kênh rạch đi vào tận trước cửa mỗi nhà. Mùa lũ và những đợt triều cường càng khó khăn cho người dân đi lại. Người dân vùng Đồng Tháp Mười còn nhớ câu hò quen thuộc: Dẫu xuồng ba lá lênh đênh/ Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi/ Anh ơi chớ ngại ngần chi/ Ngồi xuồng ba lá giữa kỳ nước lên. Nơi đây, tại các vùng làm ăn, cư trú, sinh hoạt của người dân hầu như quanh năm sình lầy, ngập nước, đường bộ khó bồi đắp và hiếm hoi, chỉ có xuồng ba lá làm phương tiện đi lại hữu dụng, phổ biến ở mọi vùng quê.

Từ nhà ra vườn cũng phải đi bằng xuồng. Hàng xóm đến với nhau cũng bằng xuồng. Ở những làng quê nghèo, thông dụng nhất vẫn là xuồng ba lá. Người ta gọi xuồng ba lá là đôi chân của người dân vùng sông nước Nam bộ. Và cũng như thế, còn gọi là "đi bằng tay", chỉ cần hai tay chèo xuồng là đi gần đi xa đều có xuồng nâng bước. Có những chàng trai, cô gái miệt vườn siêu nghệ, chỉ cần ngồi trên xuồng dùng hai bàn chân chèo xuồng ba lá, cho xuồng lướt nhẹ trên dòng nước trong xanh và thơ mộng. Nhà ai không sắm được xuồng ba lá, cứ như bị cột chân. Nghèo đến mấy, tối thiểu trong nhà cũng phải sắm được một chiếc xuồng ba lá.


Xuồng ba lá nguyên gốc ban đầu, theo chiều dọc chiếc xuồng, được đóng bằng ba mảnh ván phẳng, đẹp và chắc. Một mảnh rộng (to bản) hơn được dùng làm đáy xuồng, hay còn gọi là lồng xuồng. Hai mảnh hai bên làm mạn xuồng, địa phương gọi là be xuồng. Thế là ba lá. Có một nhà thơ đã viết: Chiếc xuồng ba lá quê ta/ Mảnh mai như chiếc lá đa giữa dòng/Liềm trăng sông nước cong cong/ Nhỏ nhoi mà vẫn ngược dòng lũ dâng…Riết rồi, theo bao thời cuộc và năm tháng, gỗ rừng ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, người đóng xuồng ba lá buộc phải nghĩ cách ghép nhiều mảnh ván lại, mới đóng được chiếc xuồng, cũng vẫn gọi xuồng ba lá. Công nghệ cao hiện nay, người ta còn làm ra xuồng bằng các loại vật liệu hợp kim và vật liệu hợp chất phi kim loại. Gần đây đã thấy trên kênh rạch có khá nhiều xuồng làm bằng vật liệu compozite.

Tuy làm bằng nhiều cách thức khác nhau, tác dụng của chiếc xuồng ba lá đối với người dân vùng sông nước Nam bộ vẫn nguyên giá trị, vẫn là truyền thống được kế thừa, vẫn giữ được nét độc đáo trong làm ăn và sinh hoạt của người dân nơi đây. Có một tờ báo đăng ảnh chiếc thuyền thúng trên sông, lại chú thích: "Trên sông nước Nam bộ". Như thế là nhầm lẫn với vùng ven biển miền Trung rồi. Nam bộ chỉ dùng xuồng ba lá, xuồng năm lá, không ai dùng thuyền thúng.


Nhiều người vẫn nhớ câu ca được cải biên từ một điệu lý: ... Nhà anh cách nhà em hai kinh một rạch / Anh ngó thấy em tóc dài buông hờ bà ba tím / Anh nghèo chưa sắm xuồng ba lá / Chẳng đành lội kinh dính sình sang bển gặp em / Thì mai anh sang nhà Năm Cua mượn xuồng ba lá / Đêm trăng hai đứa mình ... hò ơ .. mới thực đêm trăng ...Nay khắp vùng đồng bằng châu thổ Cửu Long Giang đã mở mang nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ, liên thôn, liên xã. Dọc theo hai bên bờ kênh nay cũng đường bộ, cầu bê tông, xe honđa, xe đạp chạy vèo vèo. Thế nhưng, trên kênh rạch, nhất là các bến đò, chợ nổi vẫn không thể vắng bóng xuồng ba lá. Du khách mọi miền đất nước và cả khách du lịch nước ngoài về với miền Tây Nam bộ có nhiều người muốn ngồi trên xuồng ba lá đi du ngoạn trên dòng kênh thanh bình, khỏa tay xuống dòng nước mát lành, hoặc trong đêm miệt vườn ngắm trăng soi dòng kênh lấp lánh. Khu du lịch Phù Sa (thành phố Cần Thơ) có dòng kênh dành cho du khách bơi xuồng ba lá, rất được du khách ưu chuộng. Hữu dụng là thế, thơ mộng là thế, đậm sắc miền quê là chiếc xuồng ba lá khắp các vùng Nam bộ. Một nét quê hương ai cũng lắng đọng nhớ thương, ai đi xa cũng nhớ về.

Vietbao (Theo: quehuongonline.vn)

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Album ảnh mới cập nhật

Khuyến mãi CGV Cinema Cần Thơ
Thẩm mỹ viện Thu Minh Beauty - Cần Thơ
Gony Spa Cần Thơ - 8-10-12 Nguyễn An Ninh
CNMS Co.opMart - Nhã hàng riêng: 28/03 - 10/04/2016
CNMS: CO.OPMART & GIỜ TRÁI ĐẤT: 14/03 - 27/03/2016
Siêu thị METRO khuyến mãi: 03/03 -16/03/2016
  • Việc làm được quan tâm
TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ
CÔNG TY CP XE KHÁCH PHƯƠNG TRANG - CN CẦN TH ...
Hạn nộp hồ sơ: 07/08/2016
Tư vấn khách hàng (Làm đẹp - spa, full-ti ...
Thu Minh Beauty
Hạn nộp hồ sơ: 29/07/2016
TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ
Công ty Bảo hiểm nhân thọ Dai-ichi Life Vi ...
Hạn nộp hồ sơ: 29/07/2016
NHÂN VIÊN KINH DOANH
CÔNG TY CỔ PHẦN SẮC VIỆT
Hạn nộp hồ sơ: 31/07/2016
Nhân Viên Bán Hàng Thực Phẩm - Big C Cần ...
SIÊU THỊ BIG C
Hạn nộp hồ sơ: 06/08/2016
NHÂN VIÊN BẢO VỆ TẠI CẦN THƠ VÀ CÁC T ...
CTY BẢO VỆ CHUYÊN NGHIỆP NGÀY & ĐÊM TẠ ...
Hạn nộp hồ sơ: 31/08/2016
NHÂN VIÊN KINH DOANH (Số lượng: 6)
CÔNG TY TNHH XD TM DV TUẤN TÀI
Hạn nộp hồ sơ: 20/08/2016
TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ
CÔNG TY CP XNK HOÁ CHẤT VÀ THIẾT BỊ KIM N ...
Hạn nộp hồ sơ: 06/08/2016
NHÂN SỰ CO.OPMART
Hệ thống siêu thị Co.opmart
Hạn nộp hồ sơ: 30/07/2016
Tuyển dụng Giảng viên các Khoa thuộc ĐH ...
Trường Đại học Cần Thơ
Hạn nộp hồ sơ: 01/08/2016
Các vị trí chuyên viên và nhân viên
Trường Đại học Cần Thơ
Hạn nộp hồ sơ: 01/08/2016
KẾ TOÁN TỔNG HỢP - CHI NHÁNH PNJ CẦN TH ...
Công ty Cổ Phần Vàng Bạc Đá Quý Phú Nh ...
Hạn nộp hồ sơ: 31/07/2016
TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ
CÔNG TY THUỐC THÚ Y Á CHÂU
Hạn nộp hồ sơ: 08/08/2016
TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ
CÔNG TY TNHH ADC
Hạn nộp hồ sơ: 30/08/2016
Phụ Bếp
Gony Spa Cafe
Hạn nộp hồ sơ: 30/07/2016
Kỹ Thuật Viên Spa
Gony Spa Cafe
Hạn nộp hồ sơ: 30/07/2016
TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ
KHÁCH SẠN SÀI GÒN CẦN THƠ
Hạn nộp hồ sơ: 30/07/2016
Cần Thơ & ĐBSCL - Giám đốc PGDBĐ, Chuyên ...
Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt - LienV ...
Hạn nộp hồ sơ: 31/07/2016
Vĩnh Long - Tuyển dụng các vị trí chuyên ...
Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt - LienV ...
Hạn nộp hồ sơ: 31/07/2016
An Giang - Giao dịch viên; Các vị trí chuy ...
Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt - LienV ...
Hạn nộp hồ sơ: 31/07/2016
Nhân Viên Bán Hàng
Công Ty CP Chuỗi Thực Phẩm TH
Hạn nộp hồ sơ: 22/08/2016
Cửa Hàng Trưởng
Công Ty CP Chuỗi Thực Phẩm TH
Hạn nộp hồ sơ: 20/08/2016

Ẩm thực Cần Thơ

article thumbnailĐặc sản Vĩnh Long mê đắm hồn người

Vĩnh Long là vùng đất của những cây trái có ti ...


article thumbnailCHÁO SÒ HUYẾT CẦN THƠ

Món cháo sò huyết là món ăn bình dân ở thành ph ...


article thumbnailNgười làm nên hương vị "Bánh Bèo Lê Lai"

Hơn 15 năm qua, cứ vào khoảng 14 giờ mỗi ngày, q ...


article thumbnailVề Cần Thơ ăn nem Cái Răng

Nem là món ăn vừa chân chất vừa sang trọng, thư ...


article thumbnailNem nướng Thanh Vân

Nem nướng là một món ăn phổ biến trong thực đ ...


Cảm nhận Cần Thơ

article thumbnailNHỚ CẦM THI GIANG (6758 lượt)

Cần Thơ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước đất rộng, người thưa. Gió quanh năm  ...


article thumbnailChợ quê (3636 lượt)

Một buổi sớm nọ, giữa cù lao Tân Lộc, có người giật mình nhận ra có một điểm rất gần v ...


article thumbnailChùm ảnh Cần Thơ phủ sương mùng 9 Tết 2014 (2593 lượt)

Đến gần 8 giờ sáng mùng 8 - mùng 9 Tết Giáp Ngọ mà Cần Thơ vẫn còn phủ sương trắng xóa, ch ...


article thumbnailCần Thơ - Chùm ảnh Tháng hành động vì trẻ em 2015 (1730 lượt)

Livecantho xin gửi đến các bạn những hình ảnh đẹp về trẻ em Cần Thơ tại Lễ phát động Thá ...


article thumbnailNhững bài thơ về ngày lễ Vu Lan báo hiếu hay và cảm động nhất (1111 lượt)

Ngày lễ Vu Lan là ngày mà tất cả những người con hướng lòng biết ơn về cha mẹ. Cùng suy ngẫ ...