Xuồng ba lá văn hoá sông nước Nam Bộ

Email In PDF.
Qua các làng quê vùng sông nước Nam bộ, ở đâu cũng thấy xuồng ba lá trên dọc ngang kênh rạch. Từ nhiều đời nay, phương tiện chủ yếu để đi lại, làm ăn của người dân vùng sông nước Cửu Long Giang là ghe xuồng, mà chiếc xuồng ba lá mang nét đặc trưng rất độc đáo. Cư ngụ giữa vùng sông nước, dù nhà nghèo ít nhất cũng có một chiếc xuồng ba lá.
Xuồng ba lá được coi là phương tiện mang tính văn minh sông nước ở một vùng phù sa trẻ, xứ ruộng sình kinh ngập, mùa mưa lũ kéo dài tới 6 tháng mỗi năm.

Xưa, vùng đất sình lầy quanh năm ngập nước này đường bộ rất ít, kênh rạch thì dọc ngang. Kênh rạch đi vào tận trước cửa mỗi nhà. Mùa lũ và những đợt triều cường càng khó khăn cho người dân đi lại. Người dân vùng Đồng Tháp Mười còn nhớ câu hò quen thuộc: Dẫu xuồng ba lá lênh đênh/ Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi/ Anh ơi chớ ngại ngần chi/ Ngồi xuồng ba lá giữa kỳ nước lên. Nơi đây, tại các vùng làm ăn, cư trú, sinh hoạt của người dân hầu như quanh năm sình lầy, ngập nước, đường bộ khó bồi đắp và hiếm hoi, chỉ có xuồng ba lá làm phương tiện đi lại hữu dụng, phổ biến ở mọi vùng quê.

Từ nhà ra vườn cũng phải đi bằng xuồng. Hàng xóm đến với nhau cũng bằng xuồng. Ở những làng quê nghèo, thông dụng nhất vẫn là xuồng ba lá. Người ta gọi xuồng ba lá là đôi chân của người dân vùng sông nước Nam bộ. Và cũng như thế, còn gọi là "đi bằng tay", chỉ cần hai tay chèo xuồng là đi gần đi xa đều có xuồng nâng bước. Có những chàng trai, cô gái miệt vườn siêu nghệ, chỉ cần ngồi trên xuồng dùng hai bàn chân chèo xuồng ba lá, cho xuồng lướt nhẹ trên dòng nước trong xanh và thơ mộng. Nhà ai không sắm được xuồng ba lá, cứ như bị cột chân. Nghèo đến mấy, tối thiểu trong nhà cũng phải sắm được một chiếc xuồng ba lá.


Xuồng ba lá nguyên gốc ban đầu, theo chiều dọc chiếc xuồng, được đóng bằng ba mảnh ván phẳng, đẹp và chắc. Một mảnh rộng (to bản) hơn được dùng làm đáy xuồng, hay còn gọi là lồng xuồng. Hai mảnh hai bên làm mạn xuồng, địa phương gọi là be xuồng. Thế là ba lá. Có một nhà thơ đã viết: Chiếc xuồng ba lá quê ta/ Mảnh mai như chiếc lá đa giữa dòng/Liềm trăng sông nước cong cong/ Nhỏ nhoi mà vẫn ngược dòng lũ dâng…Riết rồi, theo bao thời cuộc và năm tháng, gỗ rừng ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, người đóng xuồng ba lá buộc phải nghĩ cách ghép nhiều mảnh ván lại, mới đóng được chiếc xuồng, cũng vẫn gọi xuồng ba lá. Công nghệ cao hiện nay, người ta còn làm ra xuồng bằng các loại vật liệu hợp kim và vật liệu hợp chất phi kim loại. Gần đây đã thấy trên kênh rạch có khá nhiều xuồng làm bằng vật liệu compozite.

Tuy làm bằng nhiều cách thức khác nhau, tác dụng của chiếc xuồng ba lá đối với người dân vùng sông nước Nam bộ vẫn nguyên giá trị, vẫn là truyền thống được kế thừa, vẫn giữ được nét độc đáo trong làm ăn và sinh hoạt của người dân nơi đây. Có một tờ báo đăng ảnh chiếc thuyền thúng trên sông, lại chú thích: "Trên sông nước Nam bộ". Như thế là nhầm lẫn với vùng ven biển miền Trung rồi. Nam bộ chỉ dùng xuồng ba lá, xuồng năm lá, không ai dùng thuyền thúng.


Nhiều người vẫn nhớ câu ca được cải biên từ một điệu lý: ... Nhà anh cách nhà em hai kinh một rạch / Anh ngó thấy em tóc dài buông hờ bà ba tím / Anh nghèo chưa sắm xuồng ba lá / Chẳng đành lội kinh dính sình sang bển gặp em / Thì mai anh sang nhà Năm Cua mượn xuồng ba lá / Đêm trăng hai đứa mình ... hò ơ .. mới thực đêm trăng ...Nay khắp vùng đồng bằng châu thổ Cửu Long Giang đã mở mang nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ, liên thôn, liên xã. Dọc theo hai bên bờ kênh nay cũng đường bộ, cầu bê tông, xe honđa, xe đạp chạy vèo vèo. Thế nhưng, trên kênh rạch, nhất là các bến đò, chợ nổi vẫn không thể vắng bóng xuồng ba lá. Du khách mọi miền đất nước và cả khách du lịch nước ngoài về với miền Tây Nam bộ có nhiều người muốn ngồi trên xuồng ba lá đi du ngoạn trên dòng kênh thanh bình, khỏa tay xuống dòng nước mát lành, hoặc trong đêm miệt vườn ngắm trăng soi dòng kênh lấp lánh. Khu du lịch Phù Sa (thành phố Cần Thơ) có dòng kênh dành cho du khách bơi xuồng ba lá, rất được du khách ưu chuộng. Hữu dụng là thế, thơ mộng là thế, đậm sắc miền quê là chiếc xuồng ba lá khắp các vùng Nam bộ. Một nét quê hương ai cũng lắng đọng nhớ thương, ai đi xa cũng nhớ về.

Vietbao (Theo: quehuongonline.vn)

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Album ảnh mới cập nhật

Trường Đại học Cần Thơ
Tết Giáp Ngọ 2014
Hoa Tết 2014 - Cần Thơ
Cần Thơ mờ sương - mùng 9 Tết 2014
Siêu thị Co.opMart: Sự kiện - khuyến mãi
KDL Hoa Súng

Nhà đất mới cập nhật

Bán đất nền Cồn Khương - Lộ 04m - Hẻm Số Đỏ (Qua cầu cồn ...
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 1.600.000d/m2 | 02/09/2014
Nền lộ ngân hàng, P. An Khánh dt 4 x 20m thổ cư hướng đông nam. g ...
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 320 trđ | 02/09/2014
Nhà trệt-lầu hẻm 43 đường 3/2 kế cổng C đại học Cần Thơ, ...
Nhà cần bán - Ninh Kiều
Giá: 750 trđ | 02/09/2014
Đất hẻm 127/8N Mậu Thân, P. An Hòa, dt 4 x 20m thổ cư hẻm 4m giá ...
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 340 trđ | 02/09/2014
Nhà trệt-lửng-3 lầu mặt tiền đường B1 Trung Tâm thương mại C ...
Nhà cần bán - Ninh Kiều
Giá: 3 tỷ VND | 02/09/2014
Nền KDC Thới Nhựt 1, đường Phan Huy Chú, dt 5 x 14m giá 520 triệu
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 520 trđ | 02/09/2014
Bán đất hẻm 3m Nguyễn Văn Linh, dt 4.5 x 17m thổ cư giá 260 triệu
Nhà cần bán - Ninh Kiều
Giá: 260 trđ | 02/09/2014
Nền khu dân cư Xây Dựng Cần Thơ, dt 6x20m hướng tây bắc giá 520 ...
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 520 trđ | 02/09/2014

Livecantho | Quán café Cần Thơ

article thumbnailTop quán café ở Cần Thơ được xem nhiều nhất (63347 lượt)

Livecantho xin giới thiệu top danh sách quán café ở Cần Thơ được xem nhiều nhất trên website Livecantho.com, thống k ...


article thumbnailNhững hình ảnh tại café Happy 4 (27518 lượt)

Cách đây vài ngày, tôi cùng các anh chị trong CLB Doanh nhân TP. Cần Thơ đến quán café Happy 4 thưởng thức café và ...


article thumbnailCafe Thủy Mộc (21569 lượt)

Loại hình: café sân vườn Địa chỉ: Đường 3/2 Q.Ninh Kiều TPCT (Đối diện cổng C ĐHCT) Đúng như  tên gọi "Th ...


article thumbnailCà phê Pha Lê - Cần Thơ (20964 lượt)

Địa chỉ: số 232 đường 3 Tháng 2, Q. Ninh Kiều, TPCT Những gì trong suốt người ta thường ví với pha lê. Có lẽ ...


article thumbnailCafé Hợp Phố (17786 lượt)

Loại hình: Nhà hàng - Café sân vườn Địa chỉ: Số 4-6, Đường Ngô Gia Tự, Q.Ninh Kiều, Tp.Cần Thơ Hợp Phố là  ...


article thumbnailCafe sách Phương Nam (17022 lượt)

Địa chỉ: 06 Đại lộ Hòa Bình, Q.Ninh Kiều, TP Cần Thơ Cafe sách Phương Nam là quán café sách đầu tiên của khu v ...


article thumbnailCafé Mộc (16823 lượt)

Địa chỉ: 47F Mậu Thân, Q.Ninh Kiều, TP Cần ThơCàng hiện đại, con người càng hướng đến các chuẩn mực của  ...


article thumbnailBi Coffee (15915 lượt)

Nằm giữa con đường nhỏ Trần Ngọc Quế nối liền giữa 30-4 và 3/2, Bi coffee là quán café mới và đã nhanh chóng ...


Ẩm thực Cần Thơ

article thumbnailNhững món đặc sản Cần Thơ được ưa thích (98432 lượt)

Livecantho xin giới thiệu Những món đặc sản Cần Thơ được ưa thích nhất trên  ...


article thumbnailCari gà nấu sữa tươi (26453 lượt)

Càri gà nấu với sữa tươi rất ngon, tuơng tự như nước dừa nhưng sữa có vị  ...


article thumbnailỐc nướng tiêu Cần Thơ (19378 lượt)

Bạn bè, khách quen xuống Cần Thơ tôi thường đãi ăn ốc nướng tiêu. Vài năm g ...


article thumbnailBánh tét lá cẩm - Đặc sản Cần Thơ (17685 lượt)

Ở Cần Thơ, bánh tét ngon nhất thuộc về gia tộc họ Huỳnh ở Bình Thuỷ. Con ch ...


article thumbnailBánh ướt Cây me (17550 lượt)

Địa chỉ: số 35, đường Đồng Khởi, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ.
Điện thoại:  ...


Cảm nhận Cần Thơ

article thumbnailChùm ảnh thành phố Cần Thơ ngập nước (4562 lượt)

Con nước năm nay lên cao hơn con nước năm trước. Từ những ngày cuối tháng 9, thành phố Cần Th ...


article thumbnailNHỚ CẦM THI GIANG (3374 lượt)

Cần Thơ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước đất rộng, người thưa. Gió quanh năm  ...


article thumbnailVề Cần Thơ nghe ca vọng cổ (3347 lượt)

Thành phố Cần Thơ nằm trên bờ phải sông Hậu, thuộc đồng bằng sông Cửu Long. Mảnh đất ấy ...


article thumbnailNhớ mùa ấu quê nhà (2805 lượt)

Hằng năm, cứ đến mùa nước nổi là đồng ruộng ở khu vực ĐBSCL lại ngập tràn ấu, một tron ...


article thumbnailMùa nước nổi, lại nói chuyện đánh bắt cá linh (2473 lượt)

Ngoài phù sa tưới mát những cánh đồng thêm màu mỡ, mùa nước lũ còn đem đến nguồn thuỷ sả ...


Du lịch đó đây

article thumbnailHành hương về núi Cấm (3252 lượt)

Chỉ cần 15 phút trên chiếc xe du lịch lữ hành An Giang, từ dưới chân núi Cấm,  ...


article thumbnailAn Giang: Những hình ảnh vô cùng thú vị tại “Lễ hội bẩn nhất Việt Nam” (3106 lượt)

Nhiều người vẫn nói vui rằng lễ hội đua bò Bảy Núi là lễ hội... bẩn nhất ...


article thumbnailTượng Phật khổng lồ trên ngọn núi cao 250 m (2978 lượt)

Bức tượng Phật di lặc cao 30 m nằm trên đỉnh ngọn núi cao 250 m so với mực nư ...


article thumbnailSóc Trăng đất cảng (2760 lượt)

Về vị trí địa lý, tỉnh Sóc Trăng giáp biển Đông ở phía đông và đông nam v ...


article thumbnailSôi động đua bò Bảy Núi (2618 lượt)

Nằm trong chương trình Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch vùng đồng bào Khmer ...